Osmanlıcaya Çevir Chrome Eklentisi Yayınlandı

Merhabalar. Bir süredir boş vakitlerimde osmanlicaya.com üzerinde çalışıyorum.
Site, Latin harfleriyle yazılmış Türkçe metni Osmanlıcaya çeviriyor. Bu yazıda
sitenin yeni Chrome eklentisi "Osmanlıcaya Çevir"den bahsetmek istiyorum.

Eklentiyi kurmak için aşağıdaki Chrome Web Mağazası linkini tıklayabilirsiniz:

https://chromewebstore.google.com/detail/osmanl%C4%B1caya-%C3%A7evir/hfbldnhhmknoccaikichfpgnpiilfmbe

 

Neden Böyle Bir Eklenti?

Osmanlıca öğrenen herkesin bildiği bir şey var. Harfleri öğrenmek işin kolay
kısmı, asıl mesele okumayı alışkanlık hâline getirmek. Ama elimizdeki
Osmanlıca metinler ya çok eski oluyor ya da her gün okumak isteyeceğimiz
konularda olmuyor. Ben de şunu düşündüm: Zaten her gün okuduğumuz haberleri,
köşe yazılarını, Vikipedi maddelerini Osmanlıca okusak nasıl olur? Pratik
yapmak için ayrıca vakit ayırmaya gerek kalmaz. Eklenti tam olarak bunu
yapıyor.

Nasıl Çalışıyor?

Herhangi bir sayfadayken eklentinin simgesine ya da **Alt+Shift+O** tuşlarına
basıyorsunuz. Sayfadaki başlıklar, paragraflar ve menüler olduğu yerde
Osmanlıcaya çevriliyor. Metni kopyalayıp başka bir yere yapıştırmanız
gerekmiyor, sayfanın düzeni de bozulmuyor.

Öne çıkan özellikler şöyle:

+ Tek tıkla bütün sayfa çevrilir.
+ Simgeye bir daha basınca sayfa aslına döner. Bir kelimeye takılırsanız Latin
  harfli metne bakıp tekrar Osmanlıcaya geçebilirsiniz. Öğrenirken bayağı işe
  yarıyor.
+ Metni **matbu** harflerle ya da **rik'a** hattıyla okuyabilirsiniz.
+ Kaydırdıkça gelen haberler, açılan yorumlar gibi sonradan yüklenen içerikler
  de çevrilir.
+ Reklam yok, hesap açmanız gerekmiyor. Bütün özellikler **ücretsiz**.

Simgeye sağ tıklayıp **Seçenekler**'e girerseniz yazı türünü değiştirebilir,
rakamları Arap rakamlarıyla (2026 yerine ٢٠٢٦) gösterebilir, noktalama
işaretlerini de ، ؟ « » şeklinde kullanabilirsiniz.

Yapay Zekâ Tahmini Değil

Çeviri bir dil modelinin tahminine dayanmıyor. Arka tarafta sürekli büyüyen bir sözlük,
Türkçe kelimeleri kök ve eklerine ayıran bir çözümleyici ve Osmanlıca imla
kuralları var. Örneğin "hakkında" kelimesi "حقنده" olarak yazılıyor.

Yaygın kelimeler doğrudan sözlükten geliyor. Sözlükte olmayan kelimeler imla
kurallarıyla yazılıyor. Türkçe kökenli kelimelerde bu çoğunlukla doğru sonuç
veriyor, fakat nadir Arapça ve Farsça kökenli kelimelerde hata olabiliyor.
Böyle bir kelime görürseniz osmanlicaya.com çeviri sayfasında kelimeye
tıklayıp doğrusunu önerebilirsiniz. Her düzeltme sözlüğü herkes için biraz
daha iyi hâle getiriyor.

Gizlilik

Kendi bilgisayarıma kurmak isteyeceğim bir eklenti yapmaya çalıştım. Eklenti
yalnızca siz simgeye bastığınızda ve yalnızca o sekmede çalışıyor. Arka planda
bütün siteleri okuma izni yok. Form, şifre ve kod alanlarına dokunmuyor.
Sayfanın görünen metni sadece çevrilmek için sunucuya gönderiliyor ve
çeviriden sonra saklanmıyor. Sayfa adresleri ve tarama geçmişi gönderilmiyor.
Ayrıntıları https://osmanlicaya.com/gizlilik sayfasında bulabilirsiniz.

Üç Adımda Kurulum

1. Chrome Web Mağazası'nda **Chrome'a ekle**'ye basın.
2. Araç çubuğundaki yapboz parçası simgesine tıklayın ve **Osmanlıcaya
   Çevir**'in yanındaki raptiyeye basarak eklentiyi sabitleyin.
3. Herhangi bir sayfada simgeye ya da **Alt+Shift+O**'ya basın. Simgenin
   üzerinde **OSM** yazısı görünür.

Eklenti masaüstü Chrome'da çalışıyor. Edge, Brave ve Opera gibi Chromium
tabanlı tarayıcılara da Chrome Web Mağazası'ndan kurabilirsiniz. Telefon
tarayıcıları eklenti desteklemediği için mobilde doğrudan
https://osmanlicaya.com sayfasını kullanabilirsiniz. Şimdilik çerçeve (iframe)
içindeki metinler çevrilmiyor, onu da not olarak düşeyim.

Sonuç

Osmanlıca öğrenen, öğreten, araştıran ya da sadece bir haberin Osmanlıca nasıl
göründüğünü merak eden herkesin işine yarayacağını düşünüyorum. Sonuç olarak,
Osmanlıca okumayı alışkanlık hâline getirmek istiyorsanız eklentiyi bir
deneyin. Bugün okuduğunuz ilk haberi Osmanlıca okuyun.

Bir sorunla karşılaşırsanız simgeye tekrar basarak sayfayı aslına
döndürebilirsiniz. Soru, görüş ve önerileriniz için
https://osmanlicaya.com/iletisim sayfasından ya da yorumlardan bana
ulaşabilirsiniz.

Tanıtım sayfası: https://osmanlicaya.com/eklenti